Zoals vermeld of zoals vermeldt: het is altijd "zoals vermeld", met een d. In deze combinatie is "vermeld" namelijk een voltooid deelwoord, geen persoonsvorm. De volledige zin is eigenlijk "zoals (eerder) is vermeld" of "zoals (hierboven) werd vermeld", en in die verkorte vorm blijft het voltooid deelwoord staan. Het voltooid deelwoord van vermelden is vermeld, net zoals het voltooid deelwoord van melden "gemeld" is. "Vermeldt" met dt bestaat wel, maar alleen als persoonsvorm in de tegenwoordige tijd bij hij, zij, het, u of een enkelvoudig onderwerp: "de folder vermeldt de prijzen", "u vermeldt uw klantnummer". Twijfel je, vervang "vermeld" dan in gedachten door "gemeld": "zoals gemeld" klinkt goed, "zoals gemeldt" bestaat niet. Dan weet je meteen dat het "zoals vermeld" moet zijn.
Waarom is het "zoals vermeld" en niet "zoals vermeldt"?
De verwarring ontstaat doordat "vermeld" en "vermeldt" hetzelfde klinken. Je hoort het verschil niet, dus je moet het uit de grammatica halen. De regel is eenvoudig: een voltooid deelwoord krijgt nooit een extra t erachter. Het voltooid deelwoord van vermelden eindigt op een d, omdat de stam "vermeld" is en je bij werkwoorden waarvan de stam op een d eindigt het voltooid deelwoord met één d schrijft. Vergelijk het met "zoals besproken", "zoals afgesproken" of "zoals aangegeven": ook daar staat een voltooid deelwoord na "zoals".
De constructie "zoals vermeld" is een ingekorte bijzin. Voluit zou je schrijven "zoals hierboven is vermeld" of "zoals in de brief werd vermeld". Het hulpwerkwoord (is, werd) laat je weg, maar het deelwoord blijft. Precies daarom hoort er nooit een persoonsvorm te staan. Meer uitleg over voltooide deelwoorden vind je bij Onze Taal en op Taaladvies.net.
Wanneer schrijf je wél "vermeldt"?
"Vermeldt" is de vorm van de tegenwoordige tijd bij de derde persoon enkelvoud en bij "u". De stam is "vermeld", en bij hij, zij, het en u komt er een t achter. Dat levert "vermeldt" op. Een paar voorbeelden waarin dt wel klopt:
- De website vermeldt de openingstijden per vestiging.
- Hij vermeldt in zijn cv dat hij Spaans spreekt.
- U vermeldt bij uw betaling altijd het factuurnummer.
- Het etiket vermeldt niet of het product noten bevat.
Let op: bij "ik" blijft het "ik vermeld", zonder t. En in de vraagvorm met "jij" valt de t weg: "vermeld jij je adres?" maar "jij vermeldt je adres". Die regels zijn precies dezelfde als bij elk ander werkwoord in de tegenwoordige tijd. Je kunt ze controleren via de Woordenlijst Nederlandse Taal.
Hoe voorkom je deze dt-fout in de praktijk?
De beste truc is vervangen door een werkwoord waarbij je het verschil wel hoort. Neem "lopen": een persoonsvorm wordt "loopt", een voltooid deelwoord "gelopen". Zet dat in je zin. "Zoals gelopen" is een voltooid deelwoord, dus ook "zoals vermeld" moet een voltooid deelwoord zijn. "De folder loopt" is een persoonsvorm, dus "de folder vermeldt" krijgt dt. Deze vervangingstruc werkt voor alle werkwoorden waarvan de stam op een d eindigt, zoals antwoorden, melden, branden en wedden.
Een tweede controle: zoek het onderwerp. Een persoonsvorm hoort bij een onderwerp in dezelfde zin. In "zoals vermeld in de bijlage" is er geen onderwerp dat bij "vermeld" hoort, dus het kan geen persoonsvorm zijn. In "de bijlage vermeldt de voorwaarden" is "de bijlage" duidelijk het onderwerp, en dan hoort er een persoonsvorm met t te staan.
Welke varianten kom je vaak tegen?
"Zoals vermeld" is zelf al een vaste formule in zakelijke teksten, en er zijn een paar verwante formuleringen die je op dezelfde manier schrijft:
- Zoals eerder vermeld, zoals hierboven vermeld, zoals reeds vermeld: altijd met d.
- Zoals vermeld in de offerte, zoals vermeld op de website: altijd met d.
- Zoals u vermeldt in uw brief: hier staat "u" als onderwerp, dus een persoonsvorm met dt.
- Zoals de wet vermeldt: ook hier een onderwerp, dus dt.
Het verschil zit dus niet in het woord "zoals", maar in wat erna komt. Staat er een onderwerp tussen "zoals" en het werkwoord, dan is het een persoonsvorm. Staat er niets of alleen een bijwoord als "eerder" of "hierboven", dan is het een voltooid deelwoord.
Is "zoals vermeld" eigenlijk goed Nederlands?
Ja, de constructie is correct en komt veel voor in brieven, e-mails, contracten en rapporten. Sommige taaladviseurs vinden "zoals vermeld" wel wat ambtelijk klinken. Je kunt het in lossere teksten vervangen door "zoals ik al zei", "zoals je hierboven leest" of "zoals eerder besproken". Dat maakt je tekst persoonlijker, en je omzeilt meteen de dt-twijfel. In formele documenten is "zoals vermeld" prima, zolang je maar niet in de verleiding komt er een t achter te zetten.
Vergelijkbare twijfelgevallen zijn "zoals besproken", "zoals afgesproken", "zoals aangegeven" en "zoals gezegd". Allemaal voltooide deelwoorden, allemaal zonder extra t. Het Nederlands kent nu eenmaal veel werkwoorden waarvan persoonsvorm en voltooid deelwoord hetzelfde klinken, en de officiële spellingregels staan uitgelegd bij de Taalunie. Een snelle check op Wikipedia over werkwoordspelling kan ook helpen als je de basisregels nog even wilt nalezen.
Wat zijn vergelijkbare dt-struikelblokken?
Wie moeite heeft met "vermeld" en "vermeldt", loopt vaak ook vast bij "antwoord" en "antwoordt", "wordt" en "word", "vind" en "vindt". De regel is steeds dezelfde. Ik-vorm: stam zonder t (ik antwoord, ik word, ik vind). Hij-, zij-, u-vorm: stam plus t (hij antwoordt, zij wordt, u vindt). Voltooid deelwoord: ge- of een ander voorvoegsel plus stam, zonder extra t (geantwoord, geworden, gevonden, vermeld). Hou je die drie situaties uit elkaar, dan kom je vrijwel nooit meer in de problemen.
Gebruik je een tekstverwerker, laat die dan niet blindelings corrigeren. Spellingcontrole herkent zowel "vermeld" als "vermeldt" als bestaand woord en geeft dus geen waarschuwing. Je moet het verschil zelf zien, en met de vervangingstruc lukt dat binnen een paar seconden.
