Kort antwoord: het is licht gewicht, met ch. Licht betekent hier "niet zwaar" en is een bijvoeglijk naamwoord. Ligt met een g is een vorm van het werkwoord liggen en heeft niets met gewicht te maken.
Het verschil
- licht — niet zwaar, of het tegenovergestelde van donker. Bijvoeglijk naamwoord of zelfstandig naamwoord.
- ligt — hij/zij/het ligt, van het werkwoord liggen. Altijd een werkwoordsvorm.
Ze klinken identiek, wat ze tot homofonen maakt. Je oor helpt je dus niet; alleen de betekenis wijst de weg.
De vervangingstest
Vervang het woord door zwaar. Klopt de zin dan nog qua bouw, dan hoort er licht:
- "Een koffer met zwaar gewicht" → klopt qua bouw, dus: licht gewicht
- "De koffer zwaar op het bed" → klopt niet, dus daar hoort ligt
Werkt ook andersom: past "staat" in de zin, dan is het ligt.
Voorbeelden
Goed: "Deze jas heeft een licht gewicht." "De handdoek ligt op het bed." "Een tent met licht gewicht is fijn bij het wandelen." Fout: "een ligt gewicht", want gewicht kan niet liggen in die constructie.
Een geheugensteun
Gewicht en licht eindigen allebei op cht. Dat rijmpaar onthoudt zichzelf. En ligt houdt zijn g-familie bij elkaar: liggen, ligt, gelegen. De officiële spelling staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal.
Waar het vaak misgaat
In productbeschrijvingen en advertenties: "koffer met ligt gewicht" komt duizenden keren voor online. Wie iets verkoopt, verliest daarmee geloofwaardigheid in de kop. Meer over homofonen staat op Wikipedia en uitleg bij Onze Taal.
Samengevat
Gaat het over wegen, dan licht met ch. Gaat het over ergens rusten, dan ligt met g. Vervang door zwaar of staat en je weet het meteen.
